Een school voor bijzonder onderwijs

In gesprek over Ubbo Emmius en identiteit

Gerard van Vliet heeft als bestuurder van de school een belangrijke rol ten aanzien van de identiteit van Ubbo Emmius. In een gesprek met Kirstin Smid beantwoordt hij voor Ubbo-ers en Noorderpoorters een aantal vragen. 


Hier en daar duikt er een nieuwe variant van het logo van Ubbo Emmius op. Ik zag het al voorbij komen op de website en op een e-mailnieuwsbrief. Opvallend is dat ‘pc en ‘rk’ er niet meer in staat. Best een stap om zo’n wijziging door te voeren; dat valt medewerkers en ouders ongetwijfeld ook op.
Dat klopt en hoe eenvoudig het verwijderen van een paar letters ook lijkt, er ging een heel proces aan vooraf. Dat startte natuurlijk al vóór 3 oktober 2013toen Rob Schuur namens Noorderpoort en ik namens Ubbo Emmius onze handtekening onder een intentieverklaring voor overname van het voortgezet onderwijs van Noorderpoort zetten. 

Is het zomaar mogelijk; dat de ene school een andere overneemt? Bovendien is Noorderpoort een ‘openbare’ school en zijn jullie christelijk. Waarom hebben beide scholen dit zo aangepakt?
Hoofdlijn in die intentieverklaring was: er zullen in de toekomst veel minder leerlingen zijn en dat betekent dat samenvoeging van onze scholen nodig is om én voldoende keuze voor leerlingen te houden én de kwaliteit te kunnen handhaven. Hierbij is natuurlijk extra aandacht besteed aan de identiteit. Daarbij hebben we vooral gekeken naar onze doelstelling. Wat willen we – als het om de identiteit gaat – bereiken met ons onderwijs? We weten dat er veel is veranderd in de afgelopen jaren.

Toen ik zelf dertig jaar geleden in het onderwijs ging werken hadden verreweg de meeste leerlingen en alle leraren een christelijke achtergrond. Daarin speelde de kerk een belangrijke rol. Dat is heel anders geworden. De taal die in de kerk wordt gesproken is niet meer de vanzelfsprekende taal in de school. Dat is in wezen ook de belangrijkste reden om de verwijzing naar de kerken (pc en rk) uit het logo te verwijderen. 

Het lijkt me een logische ontwikkeling dat de kerk minder invloed op school heeft als veel medewerkers en leerlingen niet kerkelijk zijn. Maar het is nogal wat om direct afstand te nemen van die christelijke elementen in de presentatie van de school.
De samenvoeging met Noorderpoort heeft ons min of meer gedwongen kritisch naar onze huidige praktijk te kijken. Daar wordt natuurlijk verschillend over gedacht.

Er zijn medewerkers – en ongetwijfeld ook ouders – die genoemde ontwikkeling betreuren. Anderen stellen eenvoudigweg vast, dat dit nu eenmaal een logisch gevolg is van ontkerkelijking. Maar om nu te zeggen dat we afstand nemen van onze christelijke traditie, dat is niet het geval. Je ziet op onze documenten bijvoorbeeld ‘school voor bijzonder onderwijs’ en ‘onderwijs dat zin geeft’. Daarin verwijzen we naar onze onderwijsvisie.

Op welke manier hangt dit samen met die traditie? De koers van de school is lijkt me, juist in deze tijd, weloverwogen geformuleerd. En jullie hebben vast nagedacht over hoe dit in de dagelijkse praktijk vorm kan krijgen…   
Vanzelfsprekend. We willen een school zijn die, vanuit een christelijke traditie, met leerlingen nadenkt over zingevingsvragen. Die vragen komen wekelijks voorbij in een weekthema en komen dagelijks aan de orde aan het begin van de dag. Dat kán naar aanleiding van een Bijbeltekst, maar ook met behulp van een krantenbericht, of een andere tekst.

Wij vinden dat een school meer is dan een optelsom van vakken. Een school is ook een leefgemeenschap, waarin van alles op ons afkomt. Het is belangrijk daarover met elkaar te spreken en echte aandacht te hebben voor elkaar, voor andere meningen. De bedoeling is natuurlijk om daar wijzer van te worden.

Dus eigenlijk, wanneer ik even terug denk aan mijn eigen tijd op ‘t Ubbo, is er in die jaren niets veranderd. Nog steeds een dagopening, nog steeds gesprekken in de klas. En dan wel of niet met een concrete verwijzing naar de Bijbel.
Klopt, maar het nadenken over dit onderwerp heeft ons veel bewuster gemaakt van de betekenis van dit alles.

Maar die verwijzing lijkt me nu juist iets dat een leerling van Noorderpoort opvalt zodra hij of zij naar Ubbo Emmius gaat.
Op Noorderpoort gebeuren deze zaken ook; natuurlijk wordt ook daar nagedacht en met leerlingen gesproken over levensvragen.

Er is niet zozeer een principieel verschil. Inhoudelijk kunnen we elkaar dus vinden. Er is wel een heel praktisch verschil: de genoemde weekthema’s en dagopeningen.

En hoe gaan alle medewerkers hiermee om? Het lijkt me lastig om zoiets, dat gevoelsmatig zo dichtbij een medewerker ligt, juist in die praktijk op elkaar af te stemmen.
Daarom zijn we, al vanaf 2013, bewust bezig om steeds beter te beschrijven wat we beogen. We willen meer ‘smoel’ geven aan onze identiteit. Met behulp van Verus – landelijke vereniging voor christelijk onderwijs – gaat een werkgroep daar in de komende maanden extra werk van maken. Daar gaan medewerkers én ouders ongetwijfeld nog van horen.

Lees na dit artikel meer over onze identiteit op de pagina's  visie en missie van Ubbo Emmius. 

Onlangs is er ook een nieuwsbrief verschenen over Noorderpoort en Ubbo Emmius. Deze kunt u hier als PDF downloaden